11 februari 2019

SOCRATES2.0 implementeert nieuwe “Intermediair” rol bij proeven met verkeersinformatie- en navigatiediensten

De publieke en private partners in het Europese project SOCRATES2.0 ontwikkelen en testen diverse slimme verkeersinformatie- en navigatiediensten voor weggebruikers, zoals geoptimaliseerd navigatieadvies bij grote evenementen en bij wegwerkzaamheden. De uitdaging zit hierbij niet alleen in de technische realisatie van de diensten, maar ook in de manier van samenwerken. Om de samenwerking vorm te geven zijn zes samenwerkingsmodellen ontwikkeld, waarin met name de rol van de zogenaamde “Intermediair” als geheel nieuwe functie geïmplementeerd wordt.

Op basis van een gezamenlijke visie hadden de partners in SOCRATES2.0 eerder al een zogenaamd "Raamwerk voor publiek-private samenwerking in verkeersmanagement" ontwikkeld. Hierin zijn verschillende samenwerkingsmodellen beschreven, van eenvoudig tot zeer complex. Hoe complexer de samenwerking, hoe meer intermediaire rollen moeten worden geïmplementeerd.

De zogenaamde Intermediair rol bestaat uit maximaal 4 clusters van taken:

  • De Strategietafel:
    De Strategietafel voorziet in de kaders en randvoorwaarden en de te gebruiken “toolbox” voor interactief verkeersmanagement in de vorm van een netwerkvisie, bijbehorende KPI’s en toe te passen verkeermanagement- en informatieservices. De tafel is voorzien als een overlegstructuur, waarbij de daadwerkelijk bemensing bestaat uit vertegenwoordigers van publieke en private partners.
     
  • De Netwerk Monitor:
    De netwerkmonitor ontwikkelt op basis van alle beschikbare data het beste beeld van de huidige verkeerssituatie (“current common truth”) en een korte termijn verkeersverwachting (“predicted common truth”). Hiervoor wordt data verzameld, getoetst op kwaliteit, gefuseerd en gecompleteerd. Het beste beeld van de huidige en verwachte verkeerssituatie wordt gebruikt voor het bepalen van de set van maatregelen die door de Netwerk Manager (zie onder) aan de wegbeheerders en service providers worden voorgesteld (zogenoemde service requests).
     
  • De Netwerk Manager:
    De taak van de Netwerk Manager is om – met input van de  Netwerk Monitor én volgens de afspraken zoals gemaakt in de Strategietafel – de op dat moment meest geschikte services te bepalen en hiervoor serviceverzoeken (requests) te doen aan zowel de verkeerscentrales als aan de serviceproviders. Het is voorzien dat de taken van de Netwerk Manager zoveel mogelijk geautomatiseerd verlopen, waarbij regelmatig het functioneren wordt gemonitord.
     
  • De Assessor:
    De Assessor monitort of de serviceverzoeken ook daadwerkelijk zijn omgezet in de concrete inzet van de gevraagde services door partijen en beoordeelt de impact van deze maatregelen. In geval van samenwerking op basis van een impact gedreven verdienmodel, bepaalt de Assessor tevens de waardering van de impact.

 

Proef in Amsterdam

In totaal worden in vier steden proeven gedaan, namelijk in Amsterdam, Antwerpen, Kopenhagen en München. In Amsterdam worden vier diensten getest: (1) individueel en geoptimaliseerd navigatieadvies in de grootstedelijke omgeving van Amsterdam (2) en bij evenementen met veel bezoekers, (3) informatie en/of navigatieadvies in het geval milieuzones (4) en/of wegwerkzaamheden deel uitmaken van de route. Om deze diensten te realiseren, zullen de publieke en private partijen in SOCRATES2.0 verschillende samenwerkingsmodellen testen, waarin verschillende intermediaire rollen worden geïmplementeerd. Het meest complexe samenwerkingsmodel is van toepassing bij het optimaliseren van verkeersstromen in de grootstedelijke regio.

De complexiteit van de samenwerking wordt bepaald door het detailniveau van de informatie die wordt gedeeld, het niveau van gemeenschappelijkheid bij het interpreteren van de data en de mate van coördinatie bij het geven van verkeersinformatie en navigatieadviezen. Zo is het delen van informatie over locatie en geldigheid van milieuzones laagdrempeliger, dan het delen van tactische en strategische informatie over bijvoorbeeld ongewenste omleidingsroutes of (voor private partijen) het aantal gebruikers van een navigatiedienst in een bepaald gebied op een bepaald moment. De samenwerking wordt complexer wanneer informatie gezamenlijk geïnterpreteerd wordt en verkeersinformatie en navigatieadviezen gecoördineerd worden ingezet.

Tiffany Vlemmings (projectleider): “We presenteren met het Raamwerk een gecoördineerde en gestructureerde aanpak, die moet leiden tot een succesvolle publiek-private samenwerking bij de implementatie van interactief verkeersmanagement. Niet alleen in de SOCRATES2.0-pilots, maar als basis voor TM2.0, de volgende stap in verkeersmanagement.  In de vier verschillende SOCRATES2.0-pilots (Amsterdam, Antwerpen, Kopenhagen en München) wordt geëxperimenteerd met verschillende samenwerkingsmodellen en intermediaire rollen, om zoveel mogelijk ervaring op te doen en van de effecten van verschillende opties te leren. De resultaten worden gebruikt om het Raamwerk te verbeteren indien nodig.”

Partners

De proef in Amsterdam wordt uitgevoerd door de consortiumpartners van SOCRATES2.0 in samenwerking met de lokale partners in het samenwerkingsverband Praktijkproef Amsterdam: de gemeente Amsterdam, De Vervoerregio Amsterdam, de provincie Noord-Holland, Rijkswaterstaat en NDW.

Over SOCRATES2.0

De proef is onderdeel van het Europese project SOCRATES2.0, dat proeven uitvoert in de regio's Amsterdam, Antwerpen, Kopenhagen en München. Verschillende verkeersinformatie- en navigatiediensten worden getest door ten minste 9.000 gebruikers. De proef in Amsterdam is met 6000 proefpersonen de grootste proef. De proeven starten naar verwachting medio 2019 en hebben een looptijd van een jaar.

In SOCRATES2.0 zijn elf publieke en private organisaties uitgedaagd om verschillende manieren van samenwerken uit te proberen en daarbij slimmere verkeers- en navigatiediensten te realiseren. De belangrijkste leerdoelen zijn om inzicht te krijgen in hoe de samenwerking tussen publieke en private partijen te organiseren en of deze samenwerking daadwerkelijk leidt tot betere en slimmere verkeersinformatie- en navigatiediensten voor de weggebruiker. SOCRATES2.0 biedt daarbij  de essentiële bouwstenen om Europa voor te bereiden op de toekomst van zelfrijdende auto's door te anticiperen op de integratie van verkeersinformatie en navigatiediensten in zelfrijdende auto's.

Stand van zaken

De voorbereidingen van de proef zijn al in 2018 begonnen met het definiëren van een gemeenschappelijke visie op verkeersinformatie en verkeersmanagement. In deze visie moeten nieuwe diensten leiden tot een win-win-win situatie voor zowel overheden, dienstverleners én de weggebruiker: meer zakelijke kansen voor de private dienstverleners, een kosteneffectiever verkeersmanagement voor de overheid (wegbeheerder) en een betere dienstverlening aan weggebruikers.  De visie vormde de basis voor samenwerking op strategisch niveau.

De samenwerking is nu verder uitgewerkt op een tactisch niveau, door het Raamwerk te specificeren voor de vier beoogde pilots in Amsterdam, Antwerpen, Kopenhagen en München. Dit resulteerde in gedetailleerde beschrijvingen, of blauwdrukken, van de pilots om de volgende stap te kunnen zetten: het technisch ontwerp en de implementatie van de te ontwikkelen diensten. De pilot designs omvatten organisatorische, functionele en technische aspecten, die raken aan de rollen van de consortiumpartners en hun producten en diensten, evenals de interfaces daartussen. De komende maanden worden de nodige aanpassingen aan zowel centrale systemen, als aanpassingen aan (navigatie)diensten voorbereid. De diensten worden zowel in-car (BMW) als via apps (zoals Flitsmeister en TomTom) aangeboden.